De loonnorm voor 2025–2026 staat op 0%. Voor de meeste werkgevers is een klassieke loonsverhoging bovenop de automatische indexering simpelweg geen optie meer. Toch verwachten medewerkers een competitief pakket.
Meer nettoloon geven zonder de brutoloonkost te verhogen: dat is de essentie van alternatief verlonen. En het is veel toegankelijker dan veel werkgevers denken, ook voor kleine ondernemingen.
Dit artikel overloopt alle concrete opties, op basis van ons webinar van 26 mei 2026. Van quick wins die je morgen al invoert tot strategische keuzes op lange termijn. Met de antwoorden op de meest gestelde vragen uit de chat.
Waarom je loonbeleid optimaliseren nú belangrijk is
De arbeidsmarkt staat onder druk. Talent is schaars, en medewerkers beoordelen het volledige pakket: flexibiliteit, mobiliteit, welzijn en extralegale voordelen. Concurreren op het basisloon alleen volstaat niet meer.
Een brutoloonsverhoging van €100 kost jou als werkgever al snel €160. De medewerker houdt daar netto maar €40 tot €50 van over. Met alternatief verlonen gebruik je hetzelfde budget slimmer: meer netto voor de medewerker, minder verlies voor jou. En de meeste mechanismen vallen buiten de loonnorm.
De concrete opties voor alternatief verlonen in 2026
Maaltijdcheques
Maaltijdcheques blijven een van de meest kostenefficiënte extralegale voordelen. Sinds 1 januari 2026 bedraagt de maximale nominale waarde €10 per cheque. De werkgeversbijdrage is geplafonneerd op €8,91; de medewerker draagt minstens €1,09 bij.
Belangrijk: de verhoogde fiscale aftrekbaarheid van €4 per cheque geldt enkel als je de maximale nominale waarde van €10 bestelt. Daaronder zakt de aftrekbaarheid naar €2 per cheque.
Loonbonus (CAO 90)
De loonbonus is een van de meest fiscaalvriendelijke instrumenten. Medewerkers betalen er geen bedrijfsvoorheffing op. Jij krijgt een fiscale aftrek.
Voor 2026 bedraagt het maximumbedrag €4.255 bruto. Ter vergelijking: hetzelfde bedrag als klassieke brutobonus levert de medewerker maar €2.034 netto op. Een loonbonus geeft diezelfde medewerker €3.698 netto, ruim 80% meer.
Aandachtspunten:
- de doelgroep moet objectief zijn en minstens 2 werknemers omvatten
- de doelstelling moet meetbaar, verifieerbaar en niet vanzelfsprekend zeker zijn
- de referteperiode bedraagt minstens 3 maanden
- het plan moet worden ingediend voor een derde van de referteperiode is verstreken
- de loonbonus is geen verworven recht en vervangt nooit bestaand loon
Winstpremie
De winstpremie is enkel mogelijk wanneer je vennootschap winst boekt. Ze geldt voor alle werknemers, niet voor zelfstandige bedrijfsleiders, en vraagt heel weinig formaliteiten. Een beslissing op de algemene vergadering volstaat.
Het belastingtarief bedraagt 7% vennootschapsbelasting plus 13,07% sociale bijdragen. Op een bruto van €4.255 houdt de medewerker ongeveer €3.440 netto over, nog steeds aanzienlijk meer dan een klassieke bonus.
Bedrijfsfietslease
Fietslease is momenteel de populairste optie in de praktijk. Eenvoudig op te zetten, zichtbaar als voordeel en volledig vrijgesteld van sociale bijdragen en belastingen, op voorwaarde dat de medewerker de fiets regelmatig gebruikt voor het woon-werkverkeer.
Tip: laat de medewerker een verklaring op eer ondertekenen. Dat geeft je de nodige bescherming tegenover de RSZ en de fiscus.
Cafetariaplan
Een cafetariaplan is een flexibel verloningssysteem waarmee je een deel van de totale verloning kunt personaliseren, via verschillende mogelijke financieringsbronnen (eindejaarspremie, brutoloon, uitzonderlijke bonussen…).
Binnen een door de werkgever bepaald kader kan het budget worden omgezet in voordelen op maat van de medewerker: fietslease, multimedia-apparatuur, pensioensparen, verlofdagen, warranten, uitbreidingen van verzekeringen…
Ontdek hoe het Monizze cafetariaplan werkt
Mobiliteitsbudget
Het mobiliteitsbudget laat medewerkers met recht op een bedrijfswagen toe om hun wagenbudget in te ruilen voor duurzame alternatieven. Het bestaat uit drie pijlers: een milieuvriendelijke bedrijfswagen (pijler 1), duurzame alternatieven zoals openbaar vervoer of de fiets (pijler 2) en een saldo in cash (pijler 3).
Wetgevende stand van zaken: een voorontwerp van wet wil het mobiliteitsbudget verplicht maken voor werkgevers die bedrijfswagens aanbieden, vermoedelijk vanaf 2027. Dit is nog niet definitief in de wet verankerd. Raadpleeg mobiliteitsbudget.be.
Alles over het mobiliteitsbudget bij Monizze
Wat je morgen al kunt invoeren
Niet elk voordeel vraagt maanden voorbereiding. Deze quick wins hebben een lage implementatiedrempel en een onmiddellijke impact:
- maaltijdcheques verhogen tot de maximale waarde van €10 per cheque
- fietslease invoeren met een eenvoudig fietsbeleid
- een thuiswerkvergoeding toekennen (forfait tot €160,99/maand)
- een hospitalisatieverzekering aan het loonpakket toevoegen
- een loonbonusplan (CAO 90) opzetten voor een objectieve doelgroep
- extra verlofdagen aanbieden via salary exchange in een cafetariaplan
De vragen uit het webinar, beantwoord
Tijdens ons webinar op 26 mei 2026 stelden de deelnemers heel wat praktische vragen over alternatief verlonen. De antwoorden lees je hieronder. Het webinar zelf bekijken? De volledige opname vind je hier.
Met de verhoging van €2 op de maaltijdcheques, blijft het fiscale voordeel volledig behouden?
Niet helemaal. De fiscale aftrekbaarheid verlaagt je belastbare winst, maar het bijkomende fiscale voordeel bedraagt slechts 25% van die €2, dus €0,50. Het draait om het verschil tussen de aftrekbaarheid als kost en de werkelijke belastingbesparing.
Was de verhoging van de maaltijdcheques verplicht voor alle medewerkers?
Dat hangt af van je sector. Sommige sectoren hebben een deel van de verhoging al verwerkt via hun sectorakkoord. Of dit op jouw situatie van toepassing is, hangt af van het paritair comité (PC) waaronder je als werkgever valt. Check dit met je sociaal secretariaat.
Kan een loonbonus beperkt worden tot een kleine groep commerciële medewerkers?
Ja, dat kan. Een loonbonus kan gelden voor een objectieve groep binnen het salesteam, op voorwaarde dat het om minstens 2 personen gaat die zich objectief onderscheiden van de rest. Bijvoorbeeld: per functieniveau (alle senior salesmedewerkers) of per team (het exportteam, enzovoort).
Kan de loonbonus voorbehouden worden voor medewerkers die nog in dienst zijn op het einde van het boekjaar?
De loonbonus heeft zijn eigen toekenningsvoorwaarden. Als het plan samenloopt met het boekjaar, ontvangen enkel medewerkers die de volledige referteperiode, of minstens de helft ervan, in dienst waren een bonus op het einde van de periode. Medewerkers die op eigen initiatief vertrekken tijdens de referteperiode verliezen hun recht op het bonusbedrag.
Vrijwillige overuren en het cafetariaplan: hoe werkt dat?
Vrijwillige overuren vormen geen duurzame basis voor de creatie van een budget binnen een cafetariaplan.
Is een cafetariaplan een goede optie voor een kleine onderneming met 3 werknemers?
Een cafetariaplan kan zeker een goede optie zijn, ook voor een kleine onderneming. Het is wel aan te raden om eerst de interesse van de medewerkers in het aanbod te polsen voor je het invoert. Ongeacht de bedrijfsgrootte kan de eindejaarspremie via het plan al meer koopkracht genereren, op voorwaarde dat de sector de omzetting in een gelijkwaardig voordeel toelaat.
Kan de loonbonus per medewerker verschillen op basis van anciënniteit?
Ja. Binnen een loonbonusplan kan anciënniteit zeker een objectieve factor zijn om het bonusbedrag per medewerker te differentiëren.
Alternatief verlonen is voor iedereen
Alternatief verlonen is niet langer voorbehouden voor grote bedrijven. Als kmo kun je vandaag al starten met concrete opties die fiscaal voordelig zijn en volledig binnen het wettelijke kader passen. Meer nettoloon voor je medewerkers, zonder dat de loonkosten ontsporen.
